Werk je in een besloten ruimte? Dan is het gebruik van valbeveiliging inclusief training en instructie verplicht. En dat is niet zomaar. Jaarlijks vallen er namelijk zo’n 90 doden tijdens werk in besloten ruimten. Deze cijfers liegen er niet om. In dit artikel lees je daarom enkele richtlijnen hoe je hier veilig werkt en handelt.

 

Werken in besloten ruimten

Elke besloten ruimte is uniek. En vereist dus een op maat gemaakte aanpak. Toch zijn twee stappen iedere keer vereist bij veilig werken in besloten ruimten.

  1. Neem altijd een begeleider mee, die jou en je teamleden kan redden in geval van nood. Hierbij is het vanzelfsprekend van belang dat iedereen de juiste valbeveiliging draagt, ook de begeleider.
  2. Breng alle risico’s van de besloten ruimte in kaart te brengen. Doe waar mogelijk een gasmeting – én gebruik een zuurstofmeter in de besloten ruimte. 

Betreden van besloten ruimten

Doorgaans zijn er twee mogelijkheden om een besloten ruimte veilig te betreden: via bestaande traptreden of ladder of via een takel. In beide gevallen moet je een back-up (valstopblok met rescue-functie) gebruiken. Voordat je afdaalt, moeten het valharnas, het ankerpunt en het valblok met rescue-functie in orde zijn. Als ankerpunt wordt meestal een 3-poot of 5-piece gebruikt, maar soms zijn er ook permanente ankerpunten boven het mangat gemonteerd.

 

Afdalen via een trap of ladder

Afdalen kan met elke soort trap of ladder: met vaste treden, een touwladder of een losse ladder die je door een mangat steekt. Hierbij heb je altijd een valblok met redtakel nodig. Een valblok zonder die takelfunctie is niet voldoende, want als iemand niet meer zelf naar boven kan, dan is het belangrijk dat je hem/haar kan optakelen. 

Let op: takelen mag alléén voor redding. Voor regulier hijsen is dit niet toegestaan. 

 

Afdalen via een takel

Als er geen trap of ladder voorhanden is, dan daal je af via een lier die specifiek geschikt is voor het laten zakken en het takelen van personen. Voor het geval dat de lier faalt, is hier als back-up een valstopblok met rescue-functie nodig. Hiermee takel je je collega in geval van nood veilig en snel op.

Hoe zit het met giftige gassen?

Waarom is een gas- en zuurstof- en gasmeting in besloten ruimten noodzakelijk?

  • Omdat zuurstoftekort de belangrijkste oorzaak is van de ongevallen en sterfgevallen. Ook inademen van giftige gassen leidt tot zuurstoftekort.
  • En 1 op de 4 besloten ruimten bevat giftige dampen. Ga er in dat geval niet in zonder adembescherming en zuurstofmaskers.
  • Zit er weinig zuurstof in een besloten ruimte? Ventileer dan (continu) en draag zo nodig adembescherming. Ook wanneer je werkzaamheden verricht die zuurstoftekort veroorzaken. Denk aan lassen, waarbij veel rook vrijkomt.

 

 

Redden in een besloten ruimte

Kom je in een situatie dat je een collega moet redden in een besloten ruimte? Dan loop je net zoveel gevaar als bij zuurstoftekort. Zorg daarom altijd voor een doordacht reddingsplan voor besloten ruimten. Zorg dat het redden zo voorzichtig mogelijk gebeurt. Dit is een complexe situatie: bewegen kan voor het slachtoffer moeilijk of pijnlijk zijn. Als het slachtoffer bewusteloos is, kan het moeilijk zijn om hem of haar door het (nauwe) mangat te krijgen. Toch is het belangrijk dat de persoon zo snel mogelijk omhoog wordt getakeld. 

 

Reddingsmiddelen voor besloten ruimten

In beide situaties is het zaak om reddingsmiddelen bij de hand te hebben. Met name een opvouwbare stretcher (ook wel Sked) en de halve uitvoering ervan (Half-Sked). De Sked trek je strak om het lichaam van het slachtoffer, zodat het geheel smaller wordt. Zo kun je het slachtoffer alsnog door de uitgang van een besloten ruimte takelen. Je kunt de Sked ook gebruiken in situaties waarbij het slachtoffer zich heeft losgekoppeld van de back-up. De Half-Sked is juist voor besloten ruimten die behalve nauw ook bochtig zijn, bijvoorbeeld reactorvaten. Bij de Half-Sked is hulp van een derde medewerker noodzakelijk. 

 

Taak Risico Analyse in besloten ruimten

Met een Taak Risico Analyse (TRA), kun je je als team voorbereiden om veilig te werken in besloten ruimten. Want de gevaren en uitdagingen verschillen per besloten ruimte. Duidelijke afspraken vooraf kunnen veel leed besparen. Een TRA maak je in 3 stappen. 

  1. Omschrijf elke stap in het werkproces. 
  2. Breng per stap de risico’s in kaart. 
  3. Neem met je team duidelijke maatregelen die de risico’s verkleinen. Een voorbeeld van zo’n maatregel is de back-up (het valstopblok met rescue-functie) aan de achterzijde van het harnas plaatsen. Raakt een medewerker bewusteloos? Dan hangt het hoofd automatisch naar voren, waardoor het makkelijker is om de medewerker uit de besloten ruimte te takelen.

 

Belangrijk: gedegen training

De risico’s bij werken in besloten ruimten zijn groots. Goed voorbereid zijn op deze risico’s en weten wat te doen in noodsituaties, is gelukkig te trainen. In het geval van de lier en het valstopblok is training in het gebruik ervan zelfs verplicht. En in situaties waarbij toegang moet worden verkregen tot of reddingswerk moet worden verricht in besloten ruimten, moet veiligheidsapparatuur snel en zonder haperen werken.

Vraag een training aan

Werken in besloten ruimten vereist specifieke valbeveiligingsmiddelen. Elke werkgever is verplicht om te zorgen voor een gedegen training voor medewerkers zodat zij met deze middelen kunnen werken en de werkzaamheden goed kunnen uitvoeren. Neem contact met ons op voor meer informatie.