Valbeveiliging
Valbeveiliging voor veilig werken op hoogte
Bij werken op hoogte is de juiste valbeveiliging geen optie, maar een absolute must. Valbeveiliging omvat alle collectieve en persoonlijke maatregelen die valgevaar voorkomen of de gevolgen van een val beperken. Persoonlijke valbeveiliging (PBM), zoals valharnassen (EN 361), valblokken (EN 360) en tijdelijke ankerpunten (EN 795), vangt een vallende gebruiker gecontroleerd op. Werkgevers zijn hiertoe wettelijk verplicht volgens Arbobesluit art. 3.16.
Mennens levert niet alleen genormeerde valbeveiliging van vooraanstaande merken zoals 3M, Petzl en Skylotec, maar biedt de complete veiligheidsketen. Je kunt bij ons terecht voor deskundig advies, de juiste middelen, trainingen voor werken op hoogte, waaronder werken op schuine daken en redden op hoogte, én de wettelijk verplichte jaarlijkse keuring. Zo verzeker je je niet van een veilig gevoel, maar van aantoonbare compliance en levensreddende procedures.
Vanaf welke hoogte is valbeveiliging verplicht?
Valbeveiliging is verplicht in alle situaties waarin medewerkers kunnen vallen en bronaanpak niet mogelijk is.
De 2,5 meter-misvatting
Er bestaat een hardnekkig misverstand dat valbeveiliging pas vanaf 2,5 meter verplicht zou zijn. Dit is een onjuiste interpretatie van het laatste deel van lid 2 van Arbobesluit art. 3.16 (Voorkomen valgevaar). De wet kent geen absolute ondergrens: bepalend is het daadwerkelijke valrisico, niet een vast aantal meters. Ernstige ongevallen gebeuren in de praktijk ook bij beperkte hoogte. Beoordeel daarom altijd de concrete situatie.
De arbeidshygiënische strategie: eerst bronaanpak
De wet schrijft bovendien een duidelijke volgorde voor in de arbeidshygiënische strategie. Kies eerst voor het wegnemen van het gevaar bij de bron of voor collectieve valbeveiliging. Pas wanneer dit aantoonbaar niet mogelijk is, opteer je voor persoonlijke valbeveiliging. Onze specialisten helpen je deze afweging correct en aantoonbaar te maken.
Soorten valbeveiliging
Grofweg wordt valbeveiliging opgedeeld in collectieve en persoonlijke valbeveiliging.
Collectieve valbeveiliging
Het voordeel van collectieve valbeveiliging is dat het alle gebruikers beschermt en dat er geen aanvullende training nodig is om het veilig te gebruiken. Denk aan leuningwerk, hekwerken en dakrandbeveiliging.
Persoonlijke valbeveiliging (PBM)
Persoonlijke valbeveiliging beschermt uitsluitend de gebruiker, die te allen tijde getraind moet zijn in het gebruik ervan. Mennens biedt genormeerde persoonlijke en permanente valbeveiliging van onder meer het vooraanstaande merk 3M. Wil je weten waar je op moet letten? Lees ons artikel over persoonlijke valbeveiliging kiezen.
Ons assortiment valbeveiliging
Mennens levert het volledige spectrum aan genormeerde valbeveiliging, van losse componenten tot complete, permanent gemonteerde systemen:
Valharnassen (EN 361): De basis van elke persoonlijke valbeveiliging, leverbaar met één of meerdere bevestigingspunten voor uiteenlopende toepassingen.
Valblokken (EN 360): Valstopapparaten met automatische lijnspanner: maximale bewegingsvrijheid met directe blokkering en beperkte valafstand bij een val.
Veiligheidslijnen (EN 354/355): Vanglijnen en energie-absorbers die de gebruiker met het ankerpunt verbinden en de schokbelasting bij een val opvangen.
Ankerpunten en accessoires (EN 795): Vaste en mobiele verankeringen, afgestemd op de constructie en de toepassing, inclusief bijbehorende accessoires.
Hardware: Karabijnhaken, connectoren, musketons en overige genormeerde verbindingscomponenten die uw valbeveiligingssysteem compleet en betrouwbaar maken.
Reddingsmateriaal & afdaalapparaten (EN 341/1496): Voor snelle, gecontroleerde redding en evacuatie na een val. Een cruciaal en vaak onderschat onderdeel.
Touwen: Genormeerde kernmantel- en werklijnen voor positionering, toegang en verticale systemen.
Tassen & opbergmiddelen: Voor veilig transport, correcte opslag en het verlengen van de levensduur van uw PBM.
Permanente valbeveiliging: Vast gemonteerde kabel- en railsystemen voor terugkerend werken op hoogte op daken, gebouwen en installaties. Zowel horizontale als verticale systemen.
Twijfel je welke combinatie het beste past bij uw werkzaamheden? Onze specialisten stellen op basis van uw risico-inventarisatie een compleet en compliant systeem samen.
Expert Koopgids: de juiste valbeveiliging kiezen
1. Pas eerst de arbeidshygiënische strategie toe. Kan het valgevaar bij de bron worden weggenomen? Zo niet: kies collectieve beveiliging. Pas als laatste optie: persoonlijke valbeveiliging. Lees meer over de aandachtspunten bij het werken met valbeveiligingsmiddelen.
2. Bereken de vrije valruimte. Het meest onderschatte én gevaarlijkste detail. Tel de lengte van de veiligheidslijn, de uitschuiflengte van de energie-absorber, de lichaamslengte en een veiligheidsmarge bij elkaar op. Bij onvoldoende valruimte raakt de gebruiker de grond, ondanks het harnas. Lees meer over o.a. de vrije valhoogte en andere risico’s waar je rekening mee moet houden.
3. Controleer het maximaal gebruikersgewicht. Inclusief kleding en gereedschap, doorgaans 100 tot 150 kg. Overschrijding maakt de PBM ongeschikt. Lees meer over gebruikersgewicht bij valbeveiliging.
4. Kies het juiste ankerpunt (EN 795). Vast of mobiel, en aantoonbaar geschikt voor de constructie waaraan het wordt bevestigd. Lees meer over ankerpunten.
5. Stem de hardware en het materiaal af op de omgeving.Kies RVS- of aluminium connectoren en karabijnhaken bij corrosieve, offshore- of chemische omstandigheden.
6. Denk vooraf aan de redding. Elk plan voor werken op hoogte vereist een reddingsscenario met bijbehorend reddingsmateriaal.
7. Borg training, opslag en keuring. PBM mag alleen door getrainde gebruikers worden ingezet, moet correct worden opgeborgen en dient jaarlijks te worden gekeurd.
Training & keuring van valbeveiliging
Trainingen werken op hoogte
Persoonlijke valbeveiliging mag wettelijk uitsluitend door getrainde gebruikers worden ingezet. Mennens verzorgt praktijkgerichte trainingen voor veilig werken op hoogte, waaronder werken op schuine daken en redden op hoogte.
Wettelijke keuringsplicht
Persoonlijke valbeveiliging moet conform Arbobesluit art. 7.4a en EN 365 ten minste jaarlijks worden gekeurd door een deskundige. Mennens verzorgt deze keuring inclusief certificaat en registratie, ook voor middelen die niet bij ons zijn aangeschaft.
Veelgestelde vragen over valbeveiliging
Vanaf welke hoogte is valbeveiliging verplicht?
Er bestaat geen wettelijke ondergrens van 2,5 meter. Valbeveiliging is verplicht in élke situatie met valgevaar waarbij bronaanpak niet mogelijk is. De 2,5 meter is een verkeerde interpretatie van Arbobesluit art. 3.16.
Wat is het verschil tussen collectieve en persoonlijke valbeveiliging?
Collectieve valbeveiliging beschermt iedereen zonder training (bijv. leuningen); persoonlijke valbeveiliging beschermt alleen de getrainde gebruiker. De wet schrijft voor eerst collectieve maatregelen te overwegen.
Moet valbeveiliging gekeurd worden?
Ja. Conform Arbobesluit art. 7.4a en EN 365 moet PBM ten minste jaarlijks door een deskundige worden gekeurd. Maar controleer altijd de gebruikershandleiding van de fabrikant. De opgegeven keuringstermijn(en) van de fabrikant is altijd leidend. Mennens verzorgt deze keuring inclusief certificaat.
Wat is vrije valruimte en waarom is die cruciaal?
De vrije valruimte is de benodigde ruimte onder de gebruiker om veilig te worden opgevangen: veiligheidslijn + uitschuiflengte absorber + lichaamslengte + marge. Bij onvoldoende valruimte raakt de gebruiker de grond ondanks het harnas.
Wat is hangtrauma en waarom is een reddingsplan verplicht?
Hangtrauma is een levensbedreigende aandoening die binnen minuten kan optreden wanneer iemand bewegingloos in een harnas hangt. Daarom is voor elke werksituatie op hoogte een reddingsplan én reddingsmateriaal vereist.
Welke normen gelden voor valbeveiliging?
Elk type persoonlijke valbeveiliging heeft een eigen Europese norm (EN). Voorbeelden zijn EN 361 voor een harnas, EN 360 voor een valblok en EN 341/1496 voor reddingsmateriaal. Voor ankerpunten is er een belangrijke wijziging. Tijdelijke ankerpunten en doodgewichtankers vallen nog onder de EN 795 norm. Voor ankerpunten die vast aan het gebouw zijn bevestigd, geldt sinds kort de nieuwe norm EN 17235.
Hoe lang is valbeveiliging houdbaar?
Textiele componenten hebben een beperkte levensduur. Vaak maximaal 10 jaar vanaf productiedatum, mits jaarlijks goedgekeurd en correct opgeborgen. Kijk voor de exacte maximale levensduur in de handleiding van het betreffende product. Na een xgeregistreerde val moet het betrokken PBM direct uit gebruik worden genomen.
Hoe berg ik valbeveiliging correct op?
Bewaar PBM droog, uit direct zonlicht en vrij van chemicaliën, bij voorkeur in de daarvoor bestemde tassen en opbergmiddelen. Correcte opslag voorkomt materiaalveroudering en verlengt de veilige levensduur.
Biedt Mennens ook trainingen voor werken op hoogte?
Ja. Naast middelen en keuring verzorgt Mennens basis trainingen zoals: werken op hoogte, klimmen en werken op hoogte, werken op schuine daken, redden op hoogte & GWO-trainingen. Verder bieden we ook herhalingstrainingen waaronder herhaling klimmen en werken op hoogte en herhaling redden op hoogte.
Ontvang vrijblijvend advies op maat
Ontvang je graag advies over de juiste valbeveiliging voor jouw type werkzaamheden? Of wil je direct een training aanvragen? Onze specialisten helpen je met deskundig, wettelijk correct advies, van risico-inventarisatie en middelenkeuze tot training en keuring.
